Công tác phối hợp giữa Liên hiệp Hội Việt Nam với ban, bộ, ngành Trung ương trong hoạt động truyền thông, phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ 2015 - 2020

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ I của Hội phổ biến khoa học, kỹ thuật Việt Nam (18-5-1963), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến dự, phát biểu và giao nhiệm vụ quan trọng về truyền thông, phổ biến kiến thức cho các nhà khoa học “Các cô, các chú phải ra sức đem hiểu biết khoa học, kỹ thuật của mình truyền bá rộng rãi trong nhân dân lao động, để nhân dân đẩy mạnh thi đua sản xuất nhiều, nhanh, tốt, rẻ. Có như vậy nước mới giàu, dân mới mạnh và đời sống của nhân dân mới được cải thiện về mọi mặt. Đó là nhiệm vụ vẻ vang của các cô, các chú”.
Tập huấn kỹ năng Truyền thông & phổ biến kiến thức các tỉnh phía Nam tháng 10/2019

Có thể thấy, ngay từ giữa thế kỷ trước, với tầm nhìn của người lãnh tụ vĩ đại, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã coi phổ cập khoa học, kỹ thuật cho toàn dân là nhiệm vụ quan trọng gắn với chức năng, nhiệm vụ của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, gắn với Hội phổ biến khoa học, kỹ thuật Việt Nam và sau này là Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức chính trị - xã hội, đại diện tiếng nói của giới trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam.

 Trong giai đoạn 2015-2020, thực hiện nhiệm vụ Đảng, Nhà nước giao cho, Liên hiệp Hội Việt Nam đã chủ động phối hợp với các Bộ ban ngành trung ương, Mặt trận tổ quốc thực hiện việc tập hợp đội ngũ trí thức các nhà khoa học trong hệ thống, triển khai nhiều hoạt động truyền thông và phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ (KH&CN). Trong công tác báo chí, xuất bản, thực hiện Quyết định 362/QĐ-TTg ngày 3/4/2019 Phê duyệt Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025, tháng 8/2019, Liên hiệp Hội Việt Nam nghiên cứu, xây dựng và hoàn thành Đề án Quy hoạch báo chí của Liên hiệp Hội Việt Nam xây dựng 01 cơ quan báo chí của Liên Hiệp Hội Việt Nam là tiếng nói của trí thức thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, phổ biến kiến thức KH&CN, tư vấn, phản biện và giám định xã hội, góp phần phát triển kinh tế - xã hội đất nước.
 

Liên hiệp Hội Việt Nam chỉ đạo Nhà xuất bản Tri thức của Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với các nhà khoa học xây dựng và xuất bản Tủ sách tinh hoa tri thức thế giới, trung bình mỗi năm nhà xuất bản, xuất bản 180 đầu sách (với gần 400.000 bản in), trong đó có 100 đầu sách là do NXB hoàn toàn đầu tư và 80 đầu sách là liên kết xuất bản cung cấp cho bạn đọc từ kiến thức đơn giản đến những tri thức có giá trị, hàm lượng chất xám cao.

Liên hiệp Hội Việt Nam cũng thường xuyên chỉ đạo sản xuất, xuất bản các bản tin phổ biến kiến thức thường thức (định kỳ 1 số/tháng) và phổ biến kiến thức theo chuyên đề (4 chuyên đề/năm). Trong giai đoạn 2015-2020, Liên hiệp Hội Việt Nam đã xuất bản khoảng 70 bản tin phổ biến kiến thức thường thức và 16 bản tin theo chuyên đề. Các bản tin này được đăng tải dưới phiên bản điện tử trên trang vusta.vn và là tài liệu thường xuyên, cập nhật cung cấp thông tin cho bạn đọc và là tài liệu tham khảo hữu ích các liên hiệp hội tỉnh/thành phố trong việc thực hiện hoạt động tuyên truyền phổ biến kiến thức tại địa phương. Bên cạnh đó, Liên hiệp Hội Việt Nam không ngừng đổi mới nội dung, hình thức, chất lượng, hiệu quả trang tin điện tử tổng hợp của Liên hiệp hội Việt Nam tại địa chỉ: http:www.vusta.vn.

Ngoài hình thức truyền thông qua báo chí, xuất bản, trong 5 năm qua, Liên hiệp Hội Việt Nam đã tổ chức hơn 20 chương trình Thời sự cuối tuần trên sóng Đài tiếng nói Việt Nam, hàng chục chương trình talk show trên truyền hình về vai trò của đội ngũ trí thức, các đóng góp của hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam đối với sự phát triển của xã hội trong thời đại mới.

Cũng trong giai đoạn 2015 – 2020, cơ quan trung ương Liên hiệp hội Việt Nam và các Hội thành viên đã tổ chức hàng ngàn hội thảo (trong đó có nhiều hội thảo quốc tế) và tập huấn/đào tạo cho hàng triệu lượt người là hội viên, người dân về các kiến thức liên quan trong ngành, nghề, lĩnh vực chuyên môn của mình; tổ chức các triển lãm, hội thi, giải thưởng nhằm tuyên truyền chính sách khoa học và công nghệ, nuôi dưỡng tài năng trẻ, đẩy mạnh phong trào yêu khoa học, hướng dẫn nông dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật tiên tiến cải thiện kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống. Đẩy mạnh công tác xuất bản, Liên hiệp Hội Việt Nam và các tổ chức thành viên đã xuất bản hàng ngàn đầu sách cầm tay chỉ việc về KH&CN với khoảng chục ngàn bản in, là tài liệu phổ biến kiến thức hữu hiệu cho các hội viên và nhân dân.
 

Về điều phối hoạt động chung, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với các tổ chức thành viên xây dựng chương trình/kế hoạch/đề án Phổ biến kiến thức theo lộ trình 5 năm, hàng năm, tổ chức gần 100 hoạt động mỗi năm. Cụ thể là, phối hợp các hội thành viên đã tổ chức hội thảo phổ biến kiến thức cho 2.685 lượt người, tập huấn kỹ thuật cho 2.175 lượt người, xuất bản 9 ấn phẩm phổ biến kiến thức với 7.750 bản in, nội dung tập trung vào các lĩnh vực được xã hội và người dân quan tâm hiện nay như phát triển nông, lâm, ngư nghiệp, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, an toàn thực phẩm, chăm sóc sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.

Thực hiện chỉ trị 42 - CT/TW của Bộ chính trị, Liên hiệp Hội Việt Nam huy động sự tham gia, tập hợp ý kiến góp ý của các nhà khoa học, các hội thành viên xây dựng dự thảo Luật Phổ biến kiến thức. Năm 2019, Liên hiệp Hội Việt Nam đã hoàn thành những nội dung cơ bản của Dự thảo Luật Phổ biến kiến thức, đã tổ chức nhiều hội thảo xin ý kiến cơ quan quản lý, chuyên gia, được các bộ ngành đánh giá cao và chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu, chỉnh sửa để trình cơ quan xây dựng Luật.

Trong giai đoạn 2015 -2020, Liên hiệp Hội Việt Nam cũng đã thực hiện nhiều hoạt động phối hợp với các bộ, ngành nâng cao hiệu quả công tác truyền thông, phổ biến kiến thức trong toàn hệ thống. Một số hoạt động phối hợp nổi bật như sau:

- Phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng kế hoạch thường niên về hoạt động phổ biến kiến thức;

- Năm 2016, Liên hiệp Hội Việt Nam ký và Bộ KH&CN ký Chương trình hợp tác khung giai đoạn 2016-2020, một trong những nội dung quan trọng là “Đẩy mạnh triển khai Điều 48, Luật KH&CN 2013 quy định về hoạt động truyền thông và phổ biến kiến thức KH&CN”;

- Tiếp tục triển khai Chương trình hợp tác với Bộ Giáo dục và Đào tạo (ký năm 2008), trong đó có hoạt động phối hợp tổ chức các kỳ thi Olympic sinh viên toàn quốc ở các môn học Toán, Lý, Hóa, Cơ, Tin và Giải thưởng Loa Thành.

- Năm 2018, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng báo cáo về tình hình thực hiện Thông báo kết luận của Văn phòng Chính phủ Thông báo Kết luận của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại buổi làm việc với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, trong đó Thủ tướng chỉ đạo “Về xây dựng Chương trình truyền thông, phổ biến kiến thức KH&CN đến năm 2020.

Hoạt động truyền thông và phổ biến kiến thức KH&CN là sứ mệnh quan trọng và cũng là thế mạnh của Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên, nơi tập hợp đội ngũ trí thức KH&CN, các chuyên gia giỏi, giàu kinh nghiệm và tâm huyết trong việc truyền bá kiến thức cho cộng đồng, người dân và xã hội. Giai đoạn 2015-2020, hoạt động truyền thông và phổ biến kiến thức đã có nhiều bước tiến và đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, tuy nhiên cần tiếp tục nghiên cứu giải pháp để khắc phụ các khó khăn, hạn chế trong hoạt động truyền thông và phổ biến kiến thức.

Trong nhiệm kỳ tới (2021- 2025), Liên hiệp Hội Việt Nam cần tập trung các vấn đề sau:

Cần hoàn thiện bộ máy về cơ cấu tổ chức, nâng cao chất lượng đội ngũ nhân sự đáp ứng yêu cầu về chuyên môn nghiệp vụ để thực hiện công tác truyền thông và phổ biến kiến thức.

Xây dựng mạng lưới truyền thông và phổ biến kiến thức đa ngành, đa nghề, liên kết chặt chẽ các thành viên trong hệ thống nhằm phát huy nội lực và sức mạnh tập thể, nhân rộng các mô hình điển hình

Tăng cường vai trò cầu nối, kết nối, chỉ đạo, định hướng của Liên hiệp Hội Việt Nam đối với các tổ chức thành viên trong hoạt động truyền thông, phổ biến kiến thức KH&CN

Tăng cường mối quan hệ liên kết với các cơ quan thông tấn, báo chí để giới thiệu hình ảnh, kết quả hoạt động, làm cho ngày nhiều người biết đến uy tín của Liên hiệp Hội Việt Nam và phối hợp trong hoạt động

Tập trung và nỗ lực hơn nữa trong việc phối hợp với các Ban, ngành trung ương, Mặt trận tổ quốc Việt Nam trong việc nghiên cứu, xây dựng, hoàn thiện Luật phổ biến kiến thức

Phối hợp với các Ban, ngành trung ương, Mặt trận tổ quốc Việt Nam tham gia tích cực trong việc triển khai Đề án phát triển hệ tri thức Việt số hóa do Chính phủ phê duyệt.

Nguồn tin: BBT theo TS. Đặng Vũ Cảnh Linh